فخر الدين الاسفرايني النيشابوري
مقدمه 40
شرح كتاب النجاة لابن سينا ( قسم الالهيات )
است . پس من آن را خريدم وآن كتاب از أبو نصر فارابى بود در اغراض كتاب ما بعد الطبيعة « 1 » ، وبه خانهام بازگشتم وبه خواندن آن شتافتم ودر همان زمان اغراض اين كتاب بر من گشاده شد بدان جهت كه در دل من آماده بود ، واز آن شادى كردم وروز ديگر چيز بسيار به تهى دستان دادم ، سپاس خداى را . شاه بخارا درين هنگام نوح بن منصور بود وأو را بيمارى پيش آمد كه پزشكان از آن درماندند ونام من در ميانشان به واسطهء بسيار خواندن مشهورتر بود واز من در برابر أو ياد كردند وخواستند كه مرا بخواهد ، پس من رفتم ودر درمان كردنشان يار شدم وبه خدمت أو پيوستم . سپس روزى از أو دستوري خواستم كه به كتابخانهشان بروم وآنچه از كتابهاى پزشكى در آنجا هست بخوانم ومطالعه كنم ، پس مرا دستوري داد وبه سرايى اندر شدم كه خانههاى بسيار داشت ودر هر خانهاى صندوقهاى كتاب كه روى هم انباشته بودند ، در يك خانه كتابهايى يافتم كه نام آنها به بسيارى از مردم نرسيده بود ومن هم پيش از آن نديده بودم وپس از آن هم نديدم . پس اين كتابها را خواندم واز آنها سود برداشتم ، واندازهء هر مردى را در دانشى دريافتم . چون به هيجده سالگى رسيدم از همهء اين دانشها فارغ آمدم . آن روز بيشتر از امروز دانشى در بر داشتم اما امروز در من پختهتر است وگر نه دانش
--> ( 1 ) . لازم به ذكر است كه كتاب اغراض ما بعد الطبيعة فارابى چند ورق بيش نيست ، وفارابى درين رساله به وجه تسميه « ما بعد الطبيعة » واعتبار قيد بعديت در آن پرداخته ؛ بنا بر اين مشكل ابن سينا وجه تسميهء علم بوده نه محتواى ما بعد الطبيعة أرسطو .